• 29 czerwca 2022

Co powinieneś wiedzieć o Sezonowym Zaburzeniu Afektywnym (SAD)

Jest zima.

Nadeszły mrozy i zimowy chłód przenika do kości. Dni są krótsze, a noce dłuższe. Aby dojechać do pracy, trzeba odkopać samochód spod śniegu. Może czujesz się przygnębiony, bo utknąłeś w środku. Może żartujesz z przyjaciółmi i mówisz im, że hibernujesz się zimą, ale objawy depresji zaczynają przeszkadzać Ci w codziennym życiu.

Może to być oznaką Sezonowego Zaburzenia Afektywnego (SAD).

Co to jest sezonowa choroba afektywna?

Sezonowe zaburzenie afektywne (SAD) jest podgrupą dużej depresji, która została opisana w Diagnostycznym i Statystycznym Podręczniku Zaburzeń Psychicznych, wydanie 5 (DSM-5). SAD zazwyczaj zaczyna się i kończy o tej samej porze każdego roku, w miesiącach jesiennych i zimowych, a ustępuje latem, gdy dni stają się dłuższe. Istnieje jednak mniej powszechna postać SAD, która nasila się wiosną i latem.

SAD może być bardziej powszechna w rejonach, w których zimą panują ciemniejsze i chłodniejsze miesiące. Ponadto, podobnie jak w przypadku depresji, SAD jest diagnozowana częściej u kobiet niż u mężczyzn, a żeby ją zdiagnozować, u danej osoby taki wzorzec musi występować przez co najmniej dwa lata z rzędu.

Zmiany w mózgu

Pierwsze badania nad Sezonowym Zaburzeniem Afektywnym potwierdziły, że schorzenie to dotyka tysiące osób w Stanach Zjednoczonych w latach 80-tych XX wieku i od tego czasu diagnoza została zmieniona. Podobnie jak w przypadku innych rodzajów depresji, przyczyna SAD nie jest znana, jednak istnieją pewne czynniki, które mogą wywołać ten stan. Życie na dużych wysokościach, blisko jednego lub drugiego bieguna, gdzie dni zimowe są bardzo krótkie, a letnie długie, powoduje zmiany rytmu okołodobowego do tego stopnia, że wpływa to na zdrowie psychiczne.

Osoby cierpiące na Sezonowe Zaburzenia Afektywne mają zazwyczaj niższy poziom serotoniny, neuroprzekaźnika, który pomaga regulować nastrój, energię, sen i trawienie. Ze względu na niższy poziom serotoniny, mózgi tych osób gorzej radzą sobie z regulacją nastroju, energii i snu. Ponadto u wielu osób z SAD występuje nadprodukcja melatoniny, substancji chemicznej wywołującej sen. Może to powodować większe zmęczenie, senność i zaburzać rytm okołodobowy.

U osób z SAD występuje również niedobór witaminy D, co również może przyczynić się do obniżenia nastroju i energii. Ponieważ witamina ta jest wchłaniana przez światło słoneczne, krótkie zimowe dni mogą potęgować jej niedobór. Lekarze uważają również, że SAD może mieć podłoże genetyczne.

Objawy Sezonowego Zaburzenia Afektywnego

Niektóre objawy Sezonowego Zaburzenia Efektywności (SAD) mogą obejmować:

  • Zmęczenie w ciągu dnia
  • Niski poziom energii
  • Uczucie aspołeczności
  • Problemy z dogadywaniem się z innymi
  • Wycofanie
  • Nadmierna senność
  • Przyrost masy ciała
  • Uczucie ciężkości w kończynach
  • Izolacja

Objawy SAD mogą być podobne do innych zaburzeń psychicznych, takich jak choroba dwubiegunowa i inne rodzaje depresji. Mogą również naśladować objawy niedoczynności tarczycy i mononukleozy.

Sezonowe zaburzenie afektywne i nadużywanie substancji

Sezonowe Zaburzenie Afektywne i uzależnienie, szczególnie uzależnienie od alkoholu, mogą być ze sobą ściśle powiązane. Objawy, które składają się na SAD, takie jak beznadzieja i niski poziom energii, mogą prowadzić do uzależnienia i używania alkoholu w wyniku samoleczenia. Ponadto, osoby wychodzące z uzależnienia są szczególnie narażone na nawrót choroby, jeśli cierpią na SAD.

Jednak w niekorzystnym przypadku, uzależnienie może przyczynić się do wystąpienia objawów SAD. Wzloty i upadki związane z uzależnieniem mogą nasilać depresyjne objawy SAD, takie jak poczucie beznadziejności. Dzieje się tak dlatego, że alkohol i podobne substancje zmieniają chemię mózgu, co prowadzi do zaburzenia równowagi chemicznej powodującej objawy depresji. Podsumowując, nadużywanie alkoholu i uzależnienie od niego może powodować i dodatkowo może być powodowane przez objawy depresyjne związane z Sezonowym Zaburzeniem Afektywnym.

Sezonowe zaburzenie afektywne w procesie zdrowienia

Szczególnie dla osób w trakcie leczenia, Sezonowe Zaburzenie Afektywne może powodować rozpaczliwe uczucie smutku i izolacji. Mogą one często cierpieć na zaburzenia snu i problemy z układem trawiennym. Dla kogoś, kto jest już na odwyku, może to być czynnik wysokiego ryzyka samoleczenia i potencjalny znak ostrzegawczy przed nawrotem choroby. Samoleczenie często sprawia wrażenie, że działa, ale kiedy alkohol i/lub narkotyki opuszczają organizm, depresja może powrócić z wielkim trudem.

Niektóre sposoby walki z SAD dla osób w trakcie odwyku to m.in:

  • Utrzymywanie zdrowej higieny snu
  • Joga
  • Zrównoważona dieta
  • Ograniczenie soli i cukru
  • Medytacja
  • Regularne ćwiczenia fizyczne
  • Przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków lub witamin
  • Porozmawiaj o problemach z terapeutą lub pracownikiem służby zdrowia.

Leczenie Sezonowego Zaburzenia Afektywnego

Leczenie Sezonowego Zaburzenia Afektywnego rozpoczyna się od interwencji na niskim poziomie, które często są bardzo skuteczne w poprawie nastroju. Po zdiagnozowaniu SAD przez lekarza specjalistę, powszechną metodą leczenia jest terapia światłem. Istnieją dwa rodzaje terapii światłem, które są powszechnie stosowane.

  • Terapia światłem w pudełku - wersje na receptę lub light-boxy emitują światło podobne do światła dziennego, w tym promienie UV. Lekarz zaleci siedzenie z pudełkiem w określonej odległości przez określoną liczbę godzin, aby skóra, oczy i mózg mogły wchłonąć dodatkowe światło, które nie występuje naturalnie.
  • Symulacja świtu - W miesiącach zimowych świt na większych wysokościach może być nieregularny. Światło, które włącza się podczas snu i stopniowo staje się coraz jaśniejsze, może pomóc osobie przystosować się do świtu, który w zimie następuje później rano. Dodatkowo, połączenie symulacji świtu z zasłonami zaciemniającymi może pomóc osobie przystosować się do znacznie wcześniejszego świtu w okresie letnim.

Lekarz lub terapeuta może również przepisać selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inne leki przeciwdepresyjne w celu regulacji nastroju przez cały rok. Dzięki temu objawy SAD nie będą się tak nasilać. Leki te powinny być jednak stosowane w połączeniu z terapią mającą na celu poznanie czynników wyzwalających i czynników ryzyka, a także zrozumienie ryzyka wystąpienia epizodów depresji w przyszłości.

Sezonowe zaburzenie afektywne może stać się poważnym problemem, zwłaszcza w połączeniu z uzależnieniem od alkoholu lub narkotyków. Jeśli czujesz, że Ty lub ktoś z Twoich bliskich zmaga się z Sezonowym Zaburzeniem Afektywnym, poszukaj pomocy już dziś, dzwoniąc na całodobową infolinię Sober Nation pod numer 866-653-7542

Warto przeczytać:

Czym jest polineuropatia alkoholowa? Czytaj więcej
Agresja po alkoholu – dlaczego alkoholik jest agresywny? Czytaj więcej
Objawy zespołu abstynenckiego Czytaj więcej
Share :

Może Cię zainteresować